Η παρατεταμένη παγκόσμια οικονομική κρίση οδήγησε σε μια ευρέως φάσματος αναζήτηση ενόχων, μεταξύ των οποίων οι αδαείς νομοθέτες, οι άπληστοι κερδοσκόποι, οι κινεζικές πρακτικές dumping και μια παγκόσμια οικονομία της αγοράς που υστερεί σε κοινωνικό χαρακτήρα και χρονικούς ορίζοντες. Θα μπορούσαν όμως οι βαθιά ριζωμένες «κακές συνήθειες» που διέπουν τις.....συναλλαγές και τις συνεδριάσεις των διοικητικών συμβουλίων να είναι αποτέλεσμα των «ζωικών ενστίκτων»; Με άλλα λόγια, θα μπορούσε να ευθύνεται αυτό που ο Keynes αποκαλεί «αυθόρμητη ορμή για δράση» (μολονότι προς τη λάθος κατεύθυνση); Μήπως η ανδρική κυριαρχία στις χρηματαγορές έχει ως επίπτωση την άκρατη κερδοσκοπία και την υπερβολική ανάληψη κινδύνων εις βάρος της παγκόσμιας σταθερότητας; Περισσότερο από τους νευρώνες του εγκεφάλου, η τεστοστερόνη μπορεί να ωθεί τον ανδρικό εγωισμό σε ακόμη πιο σύνθετα κερδοσκοπικά στοιχήματα, σε ένα ακατάσχετο τζογάρισμα το οποίο καθίσταται δυνατό χάρη στις προηγμένες τεχνολογίες, τις μαθηματικές εφαρμογές και την παγκοσμιοποίηση.
Είναι κοινώς αποδεκτό ότι οι άνδρες μάνατζερ τείνουν να επικεντρώνονται σε γρήγορες, βραχυπρόθεσμες έννοιες, ενώ οι γυναίκες δίνουν μεγαλύτερο βάρος στις μακροπρόθεσμες κοινωνικές και δεοντολογικές διαστάσεις του μάνατζμεντ. Σύμφωνα με έρευνες της Carol Gilligan, οι γυναίκες έχουν διαφορετική ηθική αντιμετώπιση από τους άνδρες, δίνοντας έμφαση στη συναισθηματική σύνδεση και το ενδιαφέρον, έναντι της ανδρικής πίστης στην ιδέα της δικαιοσύνης. Μια πρόσφατη μελέτη του Booth School of Business του Πανεπιστημίου του Σικάγο κατέδειξε ότι οι διαφορές των δύο φύλων στο ζήτημα της αποτροπής των οικονομικών ρίσκων έχουν βιολογικά αίτια και επιδρούν στην οικονομική συμπεριφορά.
Οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στα υψηλότερα κλιμάκια της διοίκησης. Σύμφωνα με μια μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που διεξήχθη το 2010, όλοι ανεξαιρέτως οι διοικητές των κεντρικών τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι άνδρες, ενώ το ισχυρό φύλο στελεχώνει και το 82% των βασικών θέσεων λήψης αποφάσεων. Μεταξύ των μεγαλύτερων επιχειρήσεων που είναι εισηγμένες στα Ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, οι γυναίκες συνιστούν μόλις το 11% των μελών των διοικητικών συμβουλίων, με μοναδική εξαίρεση την περίπτωση της Νορβηγίας, όπου το 42% των μελών των διοικητικών συμβουλίων που καταμετρήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήταν γυναίκες, κυρίως λόγω της ποσόστωσης του 2006 για την προαγωγή της ισότητας των φύλων. Επιπλέον, στη φετινή και την περσινή λίστα των Financial Times με τις 50 πιο ισχυρές γυναίκες των παγκόσμιων επιχειρήσεων, λιγότερες από 10 δραστηριοποιούνται στον τομέα των οικονομικών υπηρεσιών.
Φυσικά υπάρχουν ορισμένες αξιοσημείωτες εξαιρέσεις, όπως η Anna Botin της Banco Santander (STD), η Christine Lagarde του ΔΝΤ και η Wu Yi, τέως Αντιπρόεδρος Οικονομικών της Κίνας η οποία χαίρει μεγάλης εκτίμησης. Όμως η σκληρή αλήθεια είναι ότι η παγκόσμια οικονομία είναι ανδροκρατούμενη και ότι νοσεί. Ίσως έχει έρθει η ώρα να σπάσουμε την παντοδυναμία του κλαμπ των ανδρών και να επιλέξουμε γυναίκες για να αναλάβουν τα ηνία της οικονομίας. Ίσως έτσι να γλιτώναμε τις ανώμαλες προσγειώσεις. Η Γερμανίδα Υπουργός Οικογενειακών Υποθέσεων πρότεινε ποσόστωση 30% για τις εργαζόμενες στα ανώτερα κλιμάκια της διοίκησης (με στόχο να ξεπεραστεί το σημερινό οικτρό ποσοστό του 3,7%). Ειδικά για τον οικονομικό κλάδο ίσως μια ποσόστωση 51% να αποτελούσε έναν πιο κατάλληλο στόχο. Η Γαλλία, όπως και οι περισσότερες «περιφερειακές» ευρωπαϊκές χώρες, βρίσκεται έτη φωτός πίσω σε ότι αφορά την ισότητα των φύλων.
Συμπερασματικά, πρέπει επειγόντως να ληφθούν μέτρα προς δύο κατευθύνσεις. Καταρχάς, ο ακαδημαϊκός κόσμος πρέπει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην κατανόηση των θεσμικών και διαρθρωτικών διαστάσεων των χρηματαγορών, αντί να συνεχίζει να διδάσκει μια παβλοφικού τύπου οικονομία, βασισμένη σε παρωχημένα τεχνικά εργαλεία. (Για να γίνει αυτό, πρέπει να έρθουν σε πρώτο πλάνο μαθήματα όπως η συμμόρφωση, το κανονιστικό πλαίσιο και το δίκαιο, η ανάλυση οικονομικής κρίσης, η οικονομική νοημοσύνη, η ψυχολογία και η δεοντολογία). Δεύτερον, μια αναπροσαρμογή της ισορροπίας των φύλων στον κόσμο των επιχειρήσεων πιθανόν να οδηγούσε σε καλύτερη διαχείριση κινδύνων και χαμηλότερη αστάθεια. Η βιωσιμότητα της χρηματαγοράς θα βελτιωνόταν, ενώ στα πρόσθετα οφέλη συμπεριλαμβάνεται και το καλύτερο κλίμα στους χώρους εργασίας.
Ο Bouchet είναι καθηγητής παγκόσμιας οικονομίας στο Skema Business School. Ο Isaak είναι επισκέπτης καθηγητής επιχειρηματικότητας στο Πανεπιστήμιο Mannheim και έχει συνεργαστεί στη συγγραφή του βιβλίου Brave New World Economy: Global Finance Threatens Our Future.
Πηγή : capital.gr – Αποκλειστική συνεργασία με Bloomberg Businessweek
Επιμέλεια : Συντακτική Ομάδα Mykonos Ticker
