Ο Τουρισμός σήμερα στην Ελλάδα – Ύφεση, κρίση & τουρισμός

Της Μαργαρίτας Μανούσου, δημοσιογράφου, διευθύντριας σύνταξης τουριστικού περιοδικού.

Σύμφωνα με τον ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού Ηνωμένων Εθνών, UNWTO, ο τουρισμός αφορά σε ταξίδια που μας υποχρεώνουν να μείνουμε μακριά από το σπίτι μας για περισσότερο από 24 ώρες, με τον όρο ότι δεν θα ....

αποζημιωθούμε οικονομικά στο μέρος που έχουμε επισκεφθεί και στο οποίο θα διαμείνουμε. Ο λόγος της επίσκεψης δεν έχει σημασία.

Πέρα όμως από τον ορισμό, υπάρχουν πολλές διαφορετικές ομάδες τουριστικών προϊόντων οι οποίες αφορούν κυρίως στο ελληνικό τουριστικό προϊόν, όπως το Συνεδριακό, το Γαστρονομικό, τον Αγροτουρισμό, την Κρουαζιέρα που ανήκει στο Ναυτιλιακό ή Θαλάσσιο τουρισμό, τον Καταδυτικό τουρισμό κ.λπ.

Επίσης, σε αυτά συμπεριλαμβάνεται και η τουριστική κατοικία η οποία εφόσον αναπτυχθεί σωστά μπορεί να βοηθήσει σημαντικά την ελληνική οικονομία. Είναι δεδομένο, ότι οι ξένοι που θα αγοράσουν σπίτια στην Ελλάδα θα ενδιαφέρονται περισσότερο για την Ελλάδα μετά την αγορά τους, και η παρουσία ενός σημαντικού αριθμού από μια χώρα θα συντελέσει ακόμα και στην αύξηση των διασυνδέσεων της χώρας προέλευσης με τη χώρα μας, (αεροπορικά δρομολόγια κλπ) ενώ θα επηρεαστεί ακόμα και η εξωτερική πολιτική αυτής της χώρας και η στάση της απέναντι στην Ελλάδα.

Όπως είναι γνωστό, ο τουρισμός αφορά περίπου στο 16% του ΑΕΠ ενώ άμεσα ή έμμεσα απασχολεί το 20% των θέσεων εργασίας. Ένας στους πέντε εργαζόμενους δηλαδή απασχολείται σε επάγγελμα άμεσα ή έμμεσα συνδεδεμένο με τον τουρισμό. Όσο μάλιστα αναπτύσσονται οικονομικά και νέες αγορές όπως η Κίνα και η Ινδία, είναι σαφές ότι μεγαλώνει πολύ και ο αριθμός των δυνητικών επισκεπτών τουριστών προς την Ελλάδα αλλά και τις άλλες χώρες που σήμερα επιδιώκουν να προσελκύσουν τουρίστες/επισκέπτες.

Είναι γεγονός ότι όλες οι χώρες σήμερα ενδιαφέρονται να αναπτύξουν τον τουρισμό τους. Οι λόγοι για αυτό τους το ενδιαφέρον είναι απλοί και ξεκάθαροι. Ο τουρισμός ως δραστηριότητα διαχέεται σε ολόκληρη τη χώρα στην οποία αναπτύσσεται και αφορά στην εισαγωγή συναλλάγματος χωρίς μάλιστα να γίνει η απαραίτητη εξαγωγή! Έρχονται οι επισκέπτες και αγοράζουν στον τόπο παραγωγής το «εξαγόμενο» τουριστικό προϊόν.

Συγχρόνως ο τουρισμός δημιουργεί θέσεις εργασίας, οι οποίες αυξάνονται παράλληλα με την αύξηση της τουριστικής κίνησης. Η τουριστική δραστηριότητα είναι εντάσεως εργασίας, αλλά και απαιτεί ανθρώπους για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών που καταφέρνει να προσελκύει ο κάθε προορισμός. Σε διάφορες οικονομικές αναλύσεις, ο τουρισμός αναφέρεται σήμερα ως ο μεγαλύτερος δημιουργός θέσεων εργασίας γεγονός που υπογραμμίζει και το παγκόσμιο ενδιαφέρον όλων των κυβερνήσεων για την ανάπτυξή του.

Με τη δημιουργία σημαντικού αριθμού θέσεων εργασίας, δίνεται η δυνατότητα παραμονής στον τόπο καταγωγής, μεγάλου αριθμού νέων ανθρώπων οι οποίοι βρίσκονται σε αναζήτηση εργασίας.

Ο τουρισμός μάλιστα ο οποίος σε κάθε περίπτωση αφορά πρωτίστως στην εξασφάλιση παροχής υπηρεσιών ύπνου και εστίασης δίνει τη δυνατότητα σε κάθε χώρα στην οποία εμφανίζεται η τουριστική δραστηριότητα, να αναπτύξει παράλληλα και τον πρωτογενή τομέα της αγροτο-κτηνοτροφικής οικονομίας, αλλά και προϊόντων αλιείας.

Επιπλέον δίνει τη δυνατότητα ανάπτυξης πολλών διαφορετικών δραστηριοτήτων παραγωγής προϊόντων που αφορούν στον εξοπλισμό των ξενοδοχείων (Επίπλωση, αναλώσιμα, κήπος, πισίνα, υφάσματα κ.λπ.). Παίρνοντας μάλιστα υπόψη ότι στα ξενοδοχεία εναλλάσσονται συνεχώς οι ένοικοι, είναι απολύτως κατανοητός ο λόγος γρήγορης φθοράς όλου του εξοπλισμού με αποτέλεσμα να απαιτείται συχνά η μερική και ολική αντικατάστασή του.

Επομένως είναι σαφές ότι αν και έχει μεγαλώσει ο αριθμός των δυνητικών επισκεπτών σε παγκόσμιο επίπεδο λόγω της οικονομικής ανάπτυξης, έχει μεγαλώσει συγχρόνως και η πίτα του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος. Πολλοί και διαφορετικοί προορισμοί προσφέρουν πολλά διαφορετικά προϊόντα. Όλοι έχουν ως στόχο να προσελκύσουν τους υποψήφιους τουρίστες.

Ένα σημαντικό όπλο στην προσπάθεια αυτή, είναι η τιμή και η σχέση της με το προσφερόμενο προϊόν, δηλαδή η τιμή πώλησης και η αξία του προϊόντος (value for money). Εφόσον η Ελλάδα ενδιαφέρεται να προσελκύσει και να διατηρήσει ένα σημαντικό μέρος των υποψήφιων τουριστών οφείλει να προσφέρει ένα προϊόν καλύτερο από την τιμή χρέωσής του.

Ένα προϊόν που θα αξιολογείται από τον πελάτη καταναλωτή, ότι άξιζε και με το παραπάνω την τιμή χρέωσης. Ο πελάτης πρέπει να φεύγει ευχαριστημένος.

Τουρισμός και ύφεση

Σήμερα ένα κυρίαρχο στοιχείο της παγκόσμιας οικονομίας είναι η ύφεση. Η αγορά σε αυτή την περίοδο προσπαθεί να κάνει όλες τις διορθώσεις που πρέπει να γίνουν, ώστε να ξαναμπούν όλα στη θέση τους και η οικονομία να ξαναβρεί το δρόμο της. Ένας σημαντικός παράγοντας που πρέπει να πάρουμε υπόψη, είναι ότι η αγορά σε περιόδους ύφεσης ορίζεται από τους αγοραστές/πελάτες και όχι από τους πωλητές που παρέχουν τα προϊόντα. Οι αγοραστές βάζουν τους κανόνες και απαιτούν τιμές και προϊόντα προσαρμοσμένα στη δική τους οικονομική πραγματικότητα. Τι σημαίνει όμως αυτό για την Ελλάδα και για το δικό μας τουριστικό προϊόν;

Πρώτα απ’όλα σημαίνει σχεδιασμό. Πρέπει να παρθούν αποφάσεις σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα και να τιμολογηθούν υπηρεσίες και προϊόντα όχι σύμφωνα με το πόσα μας λείπουν, αλλά με το πραγματικό κόστος και το αναμενόμενο λογικό κέρδος που πρέπει να υπάρχει. Πρέπει να υπάρξει σχέδιο με συγκεκριμένους στόχους και να αποφασιστούν οι ενέργειες που θα μας οδηγήσουν σε αυτούς τους στόχους. Τα στοιχειώδη δηλαδή που αφορούν σε κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα.

Ειδικά για την Ελλάδα, έτσι όπως είναι σήμερα τα πράγματα, και όλοι διαπιστώνουν ότι δεν θα μπορέσει ποτέ να ξεπληρώσει το χρέος, ή τα χρέη που έχει δημιουργήσει όλα αυτά τα χρόνια, ο τουρισμός αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα. Είναι ένας τομέας που μπορεί να αναπτυχθεί και να παρασύρει μαζί του σε αναπτυξιακή πορεία και άλλους τομείς.

Δεν είμαι της σχολής όλοι μαζί τα φάγαμε, αλλά είμαι της σχολής ότι μόνο όλοι μαζί μπορούμε να τα φτιάξουμε. Έτυχε στη δική μας γενιά, σε όλους εμάς που σήμερα αποτελούμε το δυναμικό αυτής της χώρας να πρέπει να αποφασίσουμε να αλλάξουμε την κατάσταση.

Να πούμε όχι στο πελατειακό σύστημα, στο οποίο έχει βασιστεί από αρχής ύπαρξης το ελληνικό κράτος μετά την τουρκοκρατία. Χτίστηκε πάνω σε ένα πελατειακό σύστημα δούνε και λαβείν με τις άλλες κυρίαρχες οικονομικά χώρες, ως πελάτης, ως αγοραστής των προϊόντων τους ή και των υπηρεσιών τους. Με το ίδιο σύστημα να έχει χαρακτηρίσει όλες τις προηγούμενες γενιές που είχαν δούνε και λαβείν με τους πολιτικούς για ένα καλύτερο αύριο, και μια καλύτερη θέση δουλειάς.

Η σημερινή και αυριανή Ελλάδα θα πρέπει να ξεχάσει όλη αυτή την άρρωστη κατάσταση διαφθοράς που δεν έχει μέλλον και όλοι μαζί να κοιτάξουμε τη συνολική εικόνα, να δούμε το αύριο που θέλουμε και να πράξουμε ανάλογα σήμερα. Ένα είναι βέβαιο και πρέπει να μας ενδιαφέρει, το αύριο και όχι το χτες».

Ο τουρισμός είναι το καλύτερο δώρο που η φύση έχει προσφέρει στη χώρα μας και μπορεί να μας οδηγήσει σε ένα αισιόδοξο μέλλον.

Ο Τουρισμός συνδέεται έτσι και αλλιώς με την καταπολέμηση της φτώχειας γιατί όπου αναπτύσσεται δημιουργούνται θέσεις εργασίας, ανάγκες παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών. Συγχρόνως βελτιώνεται το επίπεδο ζωής των μόνιμων κατοίκων της περιοχής από όλα τα έργα που θα πραγματοποιηθούν για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες των τουριστών – επισκεπτών και θα ωφελήσουν και τους μόνιμους κατοίκους (δρόμοι, αεροδρόμια, λιμάνια, κέντρα, εστιατόρια, βιολογικοί καθαρισμοί, εναλλακτικές πηγές ενέργειας κ.λπ.).

Ο Τουρισμός συγχρόνως είναι δραστηριότητα αντιπολεμική! Δεν μπορεί να υπάρξει τουριστική ανάπτυξη σε εμπόλεμες περιοχές. Δρα θετικά και στην ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ ανθρώπων από άλλες χώρες με τους ντόπιους με τους οποίους συχνά αποκτούν δυνατές φιλικές σχέσεις και εδραιώνουν τις συνεχιζόμενες επισκέψεις τους στις ίδιες περιοχές.

Άλλωστε ένας βασικός λόγος που ο τουρισμός αναπτύσσεται στην Ελλάδα με επιτυχία όλα αυτά τα χρόνια είναι και ο φιλικός και φιλόξενος χαρακτήρας των Ελλήνων. Η γνήσια διάθεση για παροχή φιλοξενίας έχει συμβάλει πάρα πολύ στη θετική εικόνα του προορισμού Ελλάδα, και είναι κάτι που θα πρέπει να διαφυλάξουμε και να καλλιεργήσουμε αν επιθυμούμε να συνεχίσουμε να είμαστε τουριστικός προορισμός.

Ένα άλλο σημαντικό θέμα αφορά στη στενή σχέση γαστρονομίας και τουρισμού. Ο ύπνος και το φαγητό αποτελούν τις δύο δεδομένες υπηρεσίες που εξ’ ορισμού προσφέρονται προς τους τουρίστες. Αν λοιπόν και εφόσον δουλέψουμε σωστά, το τουριστικό προϊόν μπορεί να γίνει ο δρόμος που θα κάνει την ελληνική γαστρονομία γνωστή στους τουρίστες επισκέπτες βοηθώντας συγχρόνως στην υποστήριξη του πρωτογενή τομέα της γεωργίας, κτηνοτροφίας και αλιείας.

Η ελληνική γαστρονομία είναι γνωστό ότι είναι εύγευστη και υγιεινή. Τα καλά ελληνικά προϊόντα, αγροτικά, κτηνοτροφικά και θαλασσινά είναι εξαιρετικά όταν παράγονται και προσφέρονται στην ποιότητα που οφείλουν να έχουν. Η γαστρονομία μπορεί να υποστηρίξει αλλά και να υποστηριχθεί από το ελληνικό τουριστικό προϊόν συμβάλλοντας σε μια αναπτυξιακή πορεία που μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να έχει.

Ένα είναι το συμπέρασμα: πρέπει να αποφασίσουμε αν θέλουμε αύριο να χαρακτηριζόμαστε ως χώρα ανθρώπων ικανών και αποτελεσματικών ή γραφικών, δήθεν και ψιλό-απατεώνων. Ας φτιάξουμε τη χώρα και τον τουρισμό που αποφασίσαμε ότι θέλουμε. Αρκεί να το έχουμε αποφασίσει.

LTC news