Γράφει η Δρ Αλεξάνδρα Πενταράκη PhD, Cpsychol,Διδάκτωρ Ψυχολογικής Ιατρικής Πανεπιστημίου Λονδίνου, King’s College London.
Ως ψυχολόγοι, ψυχίατροι και επαγγελματίες ψυχικής υγείας βλέπουμε καθημερινά ανθρώπους που βιώνουν άγχος, κατάθλιψη, πανικό, φοβίες κτλ. Ως ειδικοί καλούμαστε να βοηθήσουμε όποιον έρχεται σε εμάς έτσι ώστε να αντιμετωπίσει αυτές τις δυσκολίες, να ανακουφιστεί και να προχωρήσει τη ζωή του. Σήμερα όμως καλούμαστε ως ειδικοί να βοηθήσουμε ....
τα άτομα όχι μόνο σε ενδοπροσωπικό και διαπροσωπικό επίπεδο, αλλά και σε κοινωνικό, υπαρξιακό λόγω της οικονομικής κρίσης. Με λίγα λόγια, αυτό που βλέπω σήμερα με λύπη και ανησυχία είναι ότι ο έλληνας πολίτης είναι αντιμέτωπος με έναν ψυχολογικό - κοινωνικό πόλεμο που απειλεί την ψυχική του υγεία περισσότερο από ποτέ.
Συγκεκριμένα,
α) η απώλεια της εργασίας ή ακόμη και η απειλή απώλειας της εργασίας τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα επιφέρει στον Έλληνα άγχος, ανασφάλεια, απελπισία και βιώνει την έλλειψη θετικής ανατροφοδότησης.
Για παράδειγμα, οι νέοι άνθρωποι θα έπρεπε να έχουν την ευκαιρία να εργαστούν και κατά συνέπεια να νιώθουν όμορφα συναισθήματα τόσο για την εργασία τους όσο και για το ότι αμείβονται ικανοποιητικά για αυτήν και όχι να παρακαλάνε για μια θέση εργασίας που τις περισσότερες φορές δεν θα αμείβεται καλά, ή θα γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης κάποιων ή απλώς δεν θα υπάρχουν δουλειές (βέβαια πότε υπήρχαν δουλειές στην Ελλάδα με ικανοποιητικό μισθό, πού δεν υπήρχε εκμετάλλευση και πονηριά μόνο κέρδους από τη μια πλευρά, πού υπήρχαν αξιοκρατικά κριτήρια και δεν κυριαρχούσε μόνο το μέσον;),
β) η αδυσώπητη φορολογία της μικρομεσαίας και αδύναμης τάξης που επίσης αγχώνει το άτομο, το νευριάζει και μειώνει το βιοτικό του επίπεδο,
γ) ταξικό μίσος αφού οι χαμηλόμισθοι πληρώνουν, αναλογικά με το εισόδημά τους, βαριά φορολογία σε σύγκριση με τους πλούσιους - κατέχοντες, καθώς και ένταση ανάμεσα σε διαφορετικές επαγγελματικές κατηγορίες όπως δημόσιοι εναντίον ιδιωτικών υπαλλήλων (μου θυμίζει κάτι σαν τη δημιουργία της έννοιας “παιδιά ενός κατώτερου θεού”, εδώ όμως ποια είναι αυτά τα παιδιά ή ποια κινδυνεύουν να γίνουν;)
δ) υποβάθμιση του δικαιώματος των κοινωνικών αγαθών, της υγείας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Είναι δυνατόν στον 21ο αιώνα να απειλεί το ίδιο το κράτος να διακόψει την παροχή ρεύματος εάν ο ιδιοκτήτης δεν πληρώσει την έκτατη φορολογία της κατοικίας του; Και τι θα απογίνουν όλοι εκείνοι που είναι άρρωστοι (π.χ. έχουν αναπνευστικά προβλήματα και χρειάζονται την ηλεκτρική παροχή οξυγόνου), βρέφη, ηλικιωμένοι, έγκυοι κτλ.;
ε) Αύξηση της πορνείας ως μέσο διαβίωσης. Τα σκέφτηκε άραγε ποτέ αυτά κανείς πριν επιβάλει νέους φόρους; Όχι βέβαια γιατί αυτά τα σκέφτονται μόνο εκείνοι οι πολιτικοί και οι τεχνοκράτες που ενδιαφέρονται να κτίσουν ένα κράτος πρόνοιας και όχι κράτος μικροκαπιταλισμού.
Ακόμη και εάν οι Έλληνες είναι ο χειρότερος λαός (βλέπε κλέφτης, απατεώνας κτλ.) αυτό αποτελεί μια διαστρέβλωση της σκέψης που ονομάζεται στην ψυχολογία υπεργενίκευση η οποία αφορά την τάση του ατόμου να βγάζει ένα γενικό συμπέρασμα ή να κατασκευάζει έναν γενικό κανόνα με βάση ένα ή περισσότερα μεμονωμένα γεγονότα και να τα χρησιμοποιεί για να ερμηνεύσει άλλες καταστάσεις. Όχι, αγαπητοί μου αναγνώστες, όλοι οι Έλληνες δεν είναι ίδιοι και για αυτό κανείς δεν έχει το δικαίωμα να εφευρίσκει τρόπους για να τιμωρεί έναν ολόκληρο λαό για τα λάθη άλλων.
α) η απώλεια της εργασίας ή ακόμη και η απειλή απώλειας της εργασίας τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα επιφέρει στον Έλληνα άγχος, ανασφάλεια, απελπισία και βιώνει την έλλειψη θετικής ανατροφοδότησης.
Για παράδειγμα, οι νέοι άνθρωποι θα έπρεπε να έχουν την ευκαιρία να εργαστούν και κατά συνέπεια να νιώθουν όμορφα συναισθήματα τόσο για την εργασία τους όσο και για το ότι αμείβονται ικανοποιητικά για αυτήν και όχι να παρακαλάνε για μια θέση εργασίας που τις περισσότερες φορές δεν θα αμείβεται καλά, ή θα γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης κάποιων ή απλώς δεν θα υπάρχουν δουλειές (βέβαια πότε υπήρχαν δουλειές στην Ελλάδα με ικανοποιητικό μισθό, πού δεν υπήρχε εκμετάλλευση και πονηριά μόνο κέρδους από τη μια πλευρά, πού υπήρχαν αξιοκρατικά κριτήρια και δεν κυριαρχούσε μόνο το μέσον;),
β) η αδυσώπητη φορολογία της μικρομεσαίας και αδύναμης τάξης που επίσης αγχώνει το άτομο, το νευριάζει και μειώνει το βιοτικό του επίπεδο,
γ) ταξικό μίσος αφού οι χαμηλόμισθοι πληρώνουν, αναλογικά με το εισόδημά τους, βαριά φορολογία σε σύγκριση με τους πλούσιους - κατέχοντες, καθώς και ένταση ανάμεσα σε διαφορετικές επαγγελματικές κατηγορίες όπως δημόσιοι εναντίον ιδιωτικών υπαλλήλων (μου θυμίζει κάτι σαν τη δημιουργία της έννοιας “παιδιά ενός κατώτερου θεού”, εδώ όμως ποια είναι αυτά τα παιδιά ή ποια κινδυνεύουν να γίνουν;)
δ) υποβάθμιση του δικαιώματος των κοινωνικών αγαθών, της υγείας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Είναι δυνατόν στον 21ο αιώνα να απειλεί το ίδιο το κράτος να διακόψει την παροχή ρεύματος εάν ο ιδιοκτήτης δεν πληρώσει την έκτατη φορολογία της κατοικίας του; Και τι θα απογίνουν όλοι εκείνοι που είναι άρρωστοι (π.χ. έχουν αναπνευστικά προβλήματα και χρειάζονται την ηλεκτρική παροχή οξυγόνου), βρέφη, ηλικιωμένοι, έγκυοι κτλ.;
ε) Αύξηση της πορνείας ως μέσο διαβίωσης. Τα σκέφτηκε άραγε ποτέ αυτά κανείς πριν επιβάλει νέους φόρους; Όχι βέβαια γιατί αυτά τα σκέφτονται μόνο εκείνοι οι πολιτικοί και οι τεχνοκράτες που ενδιαφέρονται να κτίσουν ένα κράτος πρόνοιας και όχι κράτος μικροκαπιταλισμού.
Ακόμη και εάν οι Έλληνες είναι ο χειρότερος λαός (βλέπε κλέφτης, απατεώνας κτλ.) αυτό αποτελεί μια διαστρέβλωση της σκέψης που ονομάζεται στην ψυχολογία υπεργενίκευση η οποία αφορά την τάση του ατόμου να βγάζει ένα γενικό συμπέρασμα ή να κατασκευάζει έναν γενικό κανόνα με βάση ένα ή περισσότερα μεμονωμένα γεγονότα και να τα χρησιμοποιεί για να ερμηνεύσει άλλες καταστάσεις. Όχι, αγαπητοί μου αναγνώστες, όλοι οι Έλληνες δεν είναι ίδιοι και για αυτό κανείς δεν έχει το δικαίωμα να εφευρίσκει τρόπους για να τιμωρεί έναν ολόκληρο λαό για τα λάθη άλλων.
Όλη αυτή λοιπόν η αρνητική κατάσταση αντανακλά έναν ψυχολογικό - κοινωνικό πόλεμο, αφού έχει ήδη μπει η ένεση στον κάθε έλληνα πολίτη που εμπεριέχει ένα κοκτέιλ όλων εκείνων των συστατικών που οδηγούν στην κατάθλιψη, το άγχος, τον πανικό, ακόμη και στην απελπισία, η οποία είναι το χειρότερο συναίσθημα από όλα. Τα στοιχεία αυτά είναι τα εξής: α) η έλλειψη ελπίδας για το μέλλον. Το άτομο αρχίζει να σκέφτεται ότι δεν υπάρχει καλύτερο μέλλον για αυτόν, ότι δεν υπάρχει ελπίδα για το μέλλον,
β) ενοχές για τις αποφάσεις που πήρε, πράγματα που δεν μπόρεσε να προβλέψει, για την απώλεια της εργασίας του,
γ) αισθήματα απελπισίας αφού δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα,
δ) σωματική ένταση αφού η σκέψη του γίνεται αγχώδης. Όλα αυτά τα στοιχεία χαρακτηρίζουν και πυροδοτούν την κατάθλιψη. Η αρνητική κοινωνική πίεση που βιώνει ο έλληνας πολίτης σήμερα σε συνδυασμό με την ατομική του ικανότητα να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες του αποτελούν τους παράγοντες εκείνους για να τον αρρωστήσουν με κατάθλιψη και άγχος.
β) ενοχές για τις αποφάσεις που πήρε, πράγματα που δεν μπόρεσε να προβλέψει, για την απώλεια της εργασίας του,
γ) αισθήματα απελπισίας αφού δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα,
δ) σωματική ένταση αφού η σκέψη του γίνεται αγχώδης. Όλα αυτά τα στοιχεία χαρακτηρίζουν και πυροδοτούν την κατάθλιψη. Η αρνητική κοινωνική πίεση που βιώνει ο έλληνας πολίτης σήμερα σε συνδυασμό με την ατομική του ικανότητα να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες του αποτελούν τους παράγοντες εκείνους για να τον αρρωστήσουν με κατάθλιψη και άγχος.
Τι μπορούμε να κάνουμε για όλα αυτά; Ο Όσκαρ Ουάιλντ είπε: “όλοι κυλιόμαστε στον βούρκο, αλλά κάποιοι από εμάς ταυτόχρονα κοιτάζουν τ’ άστρα”. Τι μπορεί να είναι αυτά τα άστρα; Για τον καθένα κάτι διαφορετικό αλλά η αναγνώρισή τους είναι αναγκαία για την επιβίωση μέσα στον βούρκο.
Για κάποιον αυτά τα άστρα μπορεί να είναι ότι είναι υγιής, έχει οικογένεια και καλούς φίλους, μπορεί να αγαπάει και να εισπράττει αγάπη, να βλέπει τις δυσκολίες ως ευκαιρίες, να προσφέρει, να είναι συμπονετικός, να πέφτει και να σηκώνεται ξανά. Με λίγα λόγια, το μόνο όπλο του Έλληνα σήμερα είναι να βρει τα άστρα του και να πορευθεί με αυτά. Αναζητήστε τα άστρα σας και χρησιμοποιήστε ό,τι διαθέσιμη πηγή έχετε για να αντισταθείτε...
Αλεξάνδρα Πενταράκη PhD, Cpsychol, κλινική ψυχολόγος, συγγραφέας του βιβλίου “Σπάζοντας τα Δεσμά της Γυναικείας Κατάθλιψης”, διδάκτωρ Ψυχολογικής Ιατρικής Πανεπιστημίου Λονδίνου, King’s College London.
Για κάποιον αυτά τα άστρα μπορεί να είναι ότι είναι υγιής, έχει οικογένεια και καλούς φίλους, μπορεί να αγαπάει και να εισπράττει αγάπη, να βλέπει τις δυσκολίες ως ευκαιρίες, να προσφέρει, να είναι συμπονετικός, να πέφτει και να σηκώνεται ξανά. Με λίγα λόγια, το μόνο όπλο του Έλληνα σήμερα είναι να βρει τα άστρα του και να πορευθεί με αυτά. Αναζητήστε τα άστρα σας και χρησιμοποιήστε ό,τι διαθέσιμη πηγή έχετε για να αντισταθείτε...
Αλεξάνδρα Πενταράκη PhD, Cpsychol, κλινική ψυχολόγος, συγγραφέας του βιβλίου “Σπάζοντας τα Δεσμά της Γυναικείας Κατάθλιψης”, διδάκτωρ Ψυχολογικής Ιατρικής Πανεπιστημίου Λονδίνου, King’s College London.
Πηγή : makthes.gr
Επιμέλεια : Συντακτική Ομάδα Mykonos Ticker
