Του Στέλιου Βαρβαρέσου, Προϊσταμένου Τμήματος ΤΕΙ Αθήνας
Ουδέποτε το Ελληνικό Κράτος επιχείρησε να αποδώσει στον Τουρισμό τη σωστή θέση και διάσταση στο πλαίσιο της Ελληνικής Οικονομίας και Κοινωνίας, μέσα από την επιστημονική διερεύνηση του Τομέα και την ανάδειξη της πραγματικής του δυναμικής . Οι μέχρι σήμερα αποσπασματικές και ..
μη σχεδιασμένες πολιτικές του Τουρισμού, στηρίχτηκαν σε ποσοτικά μεγέθη (κλίνες, αφίξεις, κ.λπ.) με ότι αυτό συνεπάγεται διαχρονικά για την ποιότητα του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος και κατ΄ επέκταση των παρεχόμενων υπηρεσιών.Η απουσία σχεδιασμένης τουριστικής πολιτικής και η επικέντρωσή της σε ποσοτικές μεταβλητές, και όχι σε ποιοτικές, κατέστησαν πολύ νωρίς (δεκαετία του ‘80) παρωχημένο το μοντέλο των 4S, χωρίς ωστόσο να έχει αντικατασταθεί έως σήμερα, από ένα μετά – Φόρντ μοντέλο των 4E , το οποίο βασίζεται σ΄ ένα ποιοτικό και αποκεντρωμένο διοικητικό σύστημα που στοχεύει στην εξειδίκευση και την απορρόφηση μεγάλου αριθμού στελεχών Διοίκησης Τουριστικών Επιχειρήσεων. Στο ίδιο πλαίσιο κινούνται και οι πολιτικές του Υπουργείου Παιδείας, όταν σε μια κατ’ εξοχήν τουριστική χώρα, αγνοεί τη σωστή ονομασία των Τμημάτων Τουριστικών Επιχειρήσεων των ΤΕΙ που το ίδιο εποπτεύει και τα ονομάζει εσφαλμένα ή σκόπιμα “Τουριστικών Επαγγελμάτων”. Ένα από τα παράδοξα του Δημόσιου Τομέα είναι ότι ενώ τα πτυχία του Τμήματος αναφέρουν πτυχιούχος “Διοίκησης Τουριστικών Επιχειρήσεων” και έχει υποβληθεί στο Υπουργείο Παιδείας Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων, εδώ και 4 έτη, αίτημα για τη μετατροπή των Τμημάτων (Πανελλήνια Συνδιάσκεψη Προϊσταμένων Τμημάτων Τουριστικών Επιχειρήσεων) σε Τμήματα “Διοίκησης Τουριστικών Επιχειρήσεων”, ουδεμία πληροφορία επί του θέματος υπάρχει έως σήμερα από το Υπουργείο.
Στα παραπάνω θα μπορούσαμε να προσθέσουμε την εμπλοκή δύο Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών που υπήρχαν από το Υπουργείο , τη λειτουργία των οποίων έχει προγραμματίσει το Τμήμα με σύμπραξη Ξένων και Ελληνικών Πανεπιστημίων τα δύο τελευταία έτη, την ουσιαστική ακύρωση (3 έτη) της πρόσληψης νέων μελών Ε.Π κ.λπ. Έτσι αντί να βρισκόμαστε πριμοδοτημένοι από μια δυναμική πολιτική του κράτους, καθόσον αποτελούμε την Τουριστική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση σε επίπεδο Διοίκησης Τουριστικών Επιχειρήσεων, επηρεαζόμαστε αρνητικά από τις στρεβλώσεις του Δημόσιου Τομέα, όταν ο τουρισμός αποτελεί τον σημαντικότερο εξαγωγικό τομέα της χώρας και το ουσιαστικότερο αντίβαρο στην υπάρχουσα οικονομική ύφεση.
Οι στρεβλώσεις του Ιδιωτικού Τομέα, οφείλονται στις δύο ταχύτητες που παρουσιάζει η λειτουργία και η οργάνωσή του. Από το ένα μέρος βρίσκονται οι μεγάλες τουριστικές επιχειρήσεις που θέλουν να αντιπροσωπεύουν την τουριστική βιομηχανία της χώρας, υποκαθιστώντας αρκετά συχνά με τις προτάσεις τους το έλλειμμα οργάνωσης και πολιτικής του Δημόσιου Τομέα (Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, Ε.Ο.Τ.)
Από το άλλο μέρος βρίσκονται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που συνιστούν ένα είδος τουριστικής βιοτεχνίας.
Οι στρεβλώσεις του Δημόσιου Τομέα καθώς και ο κατ΄ εξοχήν βιοτεχνικός χαρακτήρας του Ιδιωτικού Τομέα, οδήγησαν διαχρονικά τον τουριστικό προορισμό Ελλάδα σε μια φάση ωριμότητας –παρακμής, με κύριο χαρακτηριστικό το μεγαλύτερο μέρος των διεθνών τουριστικών αφίξεων να αποτελεί μέρος του οργανωμένου τουρισμού (σε ορισμένες περιοχές της χώρας τα πακέτα διακοπών αντιπροσωπεύουν το 90-95% των συνολικών αφίξεων), με όλο και χαμηλότερο και διαρκώς συμπιεσμένο προς τα κάτω ημερήσιο κόστος διαμονής. Ως εκ τούτου το θέμα της ανάπτυξης των επιχειρήσεων, μετατρέπεται σε καθαρό διαχειριστικό – λογιστικό (οικονομίες-κλίμακας) όπου όλα περιστρέφονται γύρω από την συμπίεση του κόστους.
Αύξηση των αφίξεων, και συμπίεση του εργατικού κόστους φαίνεται να είναι οι πολιτικές που προωθούνται από τον Δημόσιο Τομέα της χώρας, και αναιρούν οιαδήποτε άλλη πολιτική Σχεδιασμού, Ανάπτυξης και ορθολογικής Διοίκησης του Τουρισμού και του συνόλου των Τουριστικών Επιχειρήσεων της χώρας.
Είναι εύλογο επομένως, η ανυπαρξία πολιτικών και στρατηγικών στον Τουρισμό, και η υποκατάσταση του Δημόσιου Τομέα από τον Ιδιωτικό σ’ επίπεδο προτάσεων, να επηρεάζει και τη Δημόσια Τριτοβάθμια Τουριστική Εκπαίδευση.
Ο Δημόσιος Τομέας συνεπικουρούμενος από τμήμα του Ιδιωτικού, φαίνεται να προσανατολίζεται περισσότερο στην κατάρτιση και στην ιδιωτική εκπαίδευση, με στόχο τη μείωση του εργατικού κόστους, παράγοντας ″καταρτισμένους εργάτες” και όχι στελέχη Διοίκησης, παρά στην ενίσχυση και την ανάδειξη της Δημόσιας Εκπαίδευσης, καλύπτοντας νομοθετικά κενά που αφορούν τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων του Τμήματος, την πρακτική άσκηση των φοιτητών (εποπτεία όπως σε άλλα κράτη) και την ίδια την λειτουργία των τουριστικών επιχειρήσεων όσον αφορά στη στελέχωση τους.
Θεωρούμε ότι μια τέτοια προοπτική ήδη αποβαίνει καταστροφική, όχι μόνο για τον δημόσιο χαρακτήρα της Τριτοβάθμιας Τουριστικής Εκπαίδευσης της χώρας, αλλά και για οποιοδήποτε μελλοντικό τουριστικό σχεδιασμό που απαιτεί την ύπαρξη εξειδικευμένων στελεχών.
Πεποίθηση όλων μας όμως είναι ότι, στη δυναμική του Τουριστικού Φαινομένου, Δημόσιος και Ιδιωτικός τομέας, οφείλουν να δίνουν κίνητρα και βοήθεια στην Δημόσια Τριτοβάθμια Τουριστική Εκπαίδευση, ως οφείλεται σε μια ευνοούμενη και δημοκρατική πολιτεία.
Συντάκτης: LTCnews.gr Παναγιώτα Σουρτζή
